Khi tiến hành các công việc liên quan đến đất đai và nhà cửa – từ cúng động thổ xây nhà mới, cúng dỡ nhà cũ, đến cúng sửa chữa nhà – việc chuẩn bị một mâm cúng đúng nghi thức là điều tối quan trọng. Mâm Cúng Việt sẽ giúp bạn phân biệt và chuẩn bị lễ vật cho 3 nghi thức quan trọng này.
Cúng Động Thổ: Xin Phép Xây Dựng, Khởi Đầu Vững Chãi
Nghi thức cúng động thổ được thực hiện trước khi khởi công xây dựng nhà. Đây là nghi lễ tối quan trọng để xin phép Thổ Địa, Long Mạch Tôn Thần và các vị thần linh cai quản khu vực được phép xây dựng trên đất của họ. Mâm cúng động thổ chuẩn mực cầu mong sự che chở, bảo hộ suốt quá trình xây dựng; công trình vững chắc, bền lâu, và giúp gia chủ an cư lạc nghiệp.
Lễ Vật Tiêu Biểu và Chi Tiết:
Lễ vật cúng động thổ nổi bật với Bộ Tam Sên (gồm Trứng, Tôm/Cua, Thịt luộc) tượng trưng cho Thiên, Địa, Thủy – sự đủ đầy của vũ trụ.
Ngoài ra, cần có Gà luộc hoặc Heo quay nguyên con, Xôi Gấc/Đậu Xanh, Chè cầu may mắn và ngọt ngào.
Về phần hoa quả, không thể thiếu Mâm Ngũ Quả, cùng với Hoa Cúc/Hoa Đồng Tiền cầu tài lộc.
Đặc biệt, cần có Bộ cúng Động Thổ chuyên dụng (gồm mũ quan, quần áo, tiền giấy)
Cúng Dỡ Nhà: Tạ Ơn và Xin Phép Di Dời
Cúng dỡ nhà (hay cúng phá dỡ) là nghi thức cần thiết khi phá bỏ nhà cũ để xây lại hoặc chuyển đi. Nghi lễ này nhằm trình báo và xin phép các vị thần linh, đặc biệt là vong linh, hương hồn (nếu có) cư ngụ tại căn nhà cũ được di dời đến nơi khác. Ý nghĩa chính là tạ ơn Thần linh đã che chở căn nhà cũ, xin phép di chuyển và cầu mong công việc phá dỡ an toàn, không gặp sự cố.
Lễ Vật Cần Lưu Ý:
Lễ vật tương tự như cúng động thổ nhưng cần đặc biệt lưu ý bổ sung: các lễ vật tạ ơn như bánh kẹo, oản cúng, và một phần lễ vật riêng biệt (thường là mâm cơm chay) để cúng vong vãng lai. Vàng mã phải là bộ giấy cúng tạ ơn và di dời nhà cửa, thay vì bộ cúng khởi công.
Cúng Sửa Chữa Nhà: Xin Phép Động Chạm Long Mạch
Nếu việc sửa chữa lớn, động chạm đến khung nhà, mái nhà, hoặc đào bới nền nhà (nơi được coi là Long Mạch) thì bắt buộc phải cúng sửa chữa nhà. Nghi lễ này nhằm xin phép Thổ Công, Thần linh tha thứ cho việc động chạm đến đất đai, tránh phạm phải long mạch, đồng thời cầu mong quá trình sửa chữa nhanh chóng, thành công.
Lễ Vật Cần Thiết:
Lễ vật thường đơn giản hơn cúng động thổ nhưng vẫn phải có Gà luộc (hoặc Giò Heo), Xôi, Chè, Mâm Ngũ Quả và hoa tươi đầy đủ. Quan trọng nhất là cần có bộ cúng Sửa Chữa chuyên dụng cho việc sửa chữa/động thổ.
📜 Mẫu Văn Khấn Chi Tiết Cho Từng Nghi Thức
(Gia chủ hoặc người đại diện đọc văn khấn tại nơi đặt mâm cúng vào Giờ Hoàng Đạo)
Văn Khấn Cúng Động Thổ Xây Nhà (Khởi Công)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy: Quan Đương Niên Hành Khiển, Quan Hành Binh, Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần. Bản Cảnh Thành Hoàng Bản Xứ Đại Vương. Ông Thổ Địa, Long Mạch Tôn Thần. Các vị Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Tiền Hậu Địa Chủ Tài Thần.
Hôm nay là ngày [Ngày, Tháng, Năm Âm Lịch] (tức ngày [Ngày, Tháng, Năm Dương Lịch]).
Con tên là: [Tên Gia Chủ/Người Đại Diện] Ngụ tại: [Địa chỉ khu đất sắp xây dựng]
Chúng con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, bày lên trước mâm cúng động thổ. Kính cáo chư vị Thần linh: Con xin phép được khởi công xây dựng ngôi nhà mới tại mảnh đất này.
Kính xin chư vị Tôn Thần chứng giám lòng thành và phù hộ cho công trình được khởi công suôn sẻ, thi công thuận lợi, an toàn tuyệt đối, tránh mọi rủi ro. Cầu cho đất đai bình an, công trình vững chắc, bền lâu, sớm ngày hoàn thành để gia chủ được an cư lạc nghiệp, tài lộc đầy nhà.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn Khấn Cúng Sửa Chữa Nhà (Động Chạm)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy: Chư vị Thần linh, Thổ Công, Thổ Địa cai quản ngôi nhà này.
Hôm nay là ngày [Ngày, Tháng, Năm Âm Lịch] (tức ngày [Ngày, Tháng, Năm Dương Lịch]).
Con tên là: [Tên Gia Chủ/Người Đại Diện] Ngụ tại: [Địa chỉ ngôi nhà sửa chữa]
Chúng con thành tâm sửa biện lễ vật, kính cáo chư vị Thần linh: Vì ngôi nhà [Tên/Vị trí ngôi nhà] đã cũ/hư hỏng, nay con xin phép được tiến hành sửa chữa, động chạm đến [khu vực cụ thể: mái nhà/nền nhà/khung nhà].
Kính xin chư vị Tôn Thần rủ lòng thương xót, chấp thuận và tha thứ cho việc động chạm đến Long Mạch, Thổ Địa. Cúi xin phù hộ cho quá trình sửa chữa được an toàn, nhanh chóng, thuận buồm xuôi gió, không gặp bất kỳ điều xui rủi nào. Sau khi sửa xong, xin cho ngôi nhà được vượng khí, bình an, mọi sự tốt lành.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn Khấn Cúng Dỡ Nhà (Cúng Phá Dỡ)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy: Chư vị Tôn Thần, Thổ Địa, Thần linh và các hương hồn (vong linh) cư ngụ tại mảnh đất này.
Hôm nay là ngày [Ngày, Tháng, Năm Âm Lịch] (tức ngày [Ngày, Tháng, Năm Dương Lịch]).
Con tên là: [Tên Gia Chủ/Người Đại Diện] Ngụ tại: [Địa chỉ ngôi nhà phá dỡ]
Chúng con thành tâm sửa biện lễ vật, kính cáo chư vị Thần linh: Ngôi nhà này đã cũ, nay con xin phép được tiến hành phá dỡ để [Mục đích: xây dựng lại/chuyển đi nơi khác].
Con xin phép Thần linh chứng giám, chấp thuận cho chúng con được phá dỡ một cách an toàn, thuận lợi. Đồng thời, kính xin chư vị Thần linh và các hương hồn cư ngụ tại ngôi nhà này hoan hỉ di chuyển đến nơi khác tốt hơn, không quấy phá việc làm ăn và thi công của chúng con.
Chúng con xin thành tâm tạ ơn và sẽ có lễ vật hậu tạ sau khi mọi việc hoàn tất.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)